Machinetappen

Machinetappen

Met een machinetap wordt inwendig metrisch schroefdraad gemaakt in een voorgeboord gat. Dit wordt ook schroefdraad tappen of draad tappen genoemd. Hierdoor kan een passende bout of machineschroef rechtstreeks in het materiaal worden gedraaid.

Machinetappen worden gebruikt met een tapmachine, kolomboormachine of andere geschikte machine die de tap recht kan geleiden en linksom en rechtsom kan draaien.

Bij Onlineborenkopen.nl zijn machinetappen verkrijgbaar voor blinde en doorlopende gaten. Er kan worden gekozen tussen geslepen HSS voor algemeen tapwerk en HSS cobalt M35 voor onder andere staal, RVS en gietijzer. Afhankelijk van de uitvoering zijn maten van M3 tot en met M24 beschikbaar.

Welke machinetap past bij de toepassing?

De belangrijkste keuze wordt bepaald door het type gat en het materiaal waarin het schroefdraad wordt gemaakt.

Toepassing	Geschikte machinetap
Blind gat in een gangbare staalsoort	HSS machinetap voor blinde gaten
Doorlopend gat in een gangbare staalsoort	HSS machinetap voor doorlopende gaten
Blind gat in RVS, staal of gietijzer	HSS cobalt M35 machinetap voor blinde gaten
Doorlopend gat in RVS, staal of gietijzer	HSS cobalt M35 machinetap voor doorlopende gaten
Meerdere veelgebruikte draadmaten	Machinetappenset voor doorlopende gaten
Machinetappen met bijpassende voorboren	Machinetappen en borenset

Machinetap voor een blind of doorlopend gat

Machinetap voor blinde gaten

Een blind gat loopt niet volledig door het werkstuk. De spanen kunnen daardoor niet via de onderzijde worden afgevoerd.

Machinetappen voor blinde gaten hebben spiraalvormige spaangroeven. Deze voeren de spanen omhoog en uit het gat. Hierdoor wordt voorkomen dat spanen zich onder in het gat ophopen en de tap blokkeren.

Deze uitvoering is geschikt wanneer:

• Het tapgat niet volledig door het materiaal loopt
• De bodem van het gat gesloten blijft
• De spanen via de bovenzijde afgevoerd moeten worden

Machinetap voor doorlopende gaten

Een doorlopend gat loopt volledig door het werkstuk. De tap kan daardoor aan de andere zijde uit het materiaal komen.

Machinetappen voor doorlopende gaten voeren de spanen naar voren door het gat af.

Deze uitvoering is geschikt wanneer:

• Het gat volledig door het materiaal loopt
• De tap door het werkstuk heen kan
• De spanen via de onderzijde afgevoerd kunnen worden

HSS of cobalt machinetap?

HSS machinetap

Geslepen HSS machinetappen zijn bedoeld voor algemeen tapwerk in gangbare metaalsoorten. HSS is een goede keuze wanneer de extra warmtebestendigheid en slijtvastheid van cobalt niet nodig zijn.

Een HSS machinetap past vooral bij:

• Algemeen tapwerk
• Gangbare staalsoorten
• Normaal gebruik

HSS cobalt M35 machinetap

HSS cobalt M35 machinetappen zijn geschikt voor onder andere staal, RVS en gietijzer. De toevoeging van cobalt helpt de tap beter om te gaan met warmte en slijtage bij harder of moeilijker te bewerken materiaal.

Een cobalt machinetap past vooral bij:

• Schroefdraad tappen in RVS
• Moeilijker te bewerken metaal
• Meerdere gaten achter elkaar
• Intensiever gebruik

Voor zowel blinde als doorlopende gaten zijn HSS en cobalt uitvoeringen verkrijgbaar.

Welke boor is nodig voor de machinetap?

Voor het tappen wordt eerst een kerngat geboord. Dit gat moet kleiner zijn dan de uiteindelijke draadmaat.

Een te klein kerngat belast de machinetap te zwaar en vergroot de kans op slijtage of breuk. Bij een te groot gat wordt te weinig materiaal aangesneden en ontstaat onvoldoende schroefdraadprofiel.

Machinetap	Spoed	Voorboordiameter
M3	0,50 mm	2,5 mm
M4	0,70 mm	3,3 mm
M5	0,80 mm	4,2 mm
M6	1,00 mm	5,0 mm
M8	1,25 mm	6,8 mm
M10	1,50 mm	8,5 mm
M12	1,75 mm	10,2 mm
M14	2,00 mm	12,0 mm
M16	2,00 mm	14,0 mm
M18	2,50 mm	15,5 mm
M20	2,50 mm	17,5 mm
M22	2,50 mm	19,5 mm
M24	3,00 mm	21,0 mm

Deze waarden gelden voor metrische grove schroefdraad. Bij een afwijkende spoed moet de bijbehorende voorboordiameter worden gecontroleerd.

Meer uitleg over het kiezen van de boor voor het kerngat staat in Welke metaalboor heeft u nodig?.

Wat is het verschil tussen DIN 371 en DIN 376?

DIN 371 wordt vooral gebruikt bij kleinere draadmaten van M3 tot en met M10. Deze machinetappen hebben een versterkte schacht.

Vanaf M12 worden uitvoeringen volgens DIN 376 gebruikt. Deze hebben een gereduceerde schacht. Hierdoor kan de tap dieper in het werkstuk worden gebruikt dan de lengte van het gesneden draadgedeelte.

Voor gebruik moet worden gecontroleerd of de schachtmaat past in de opname van de machine.

Losse machinetap of machinetappenset?

Een losse machinetap is geschikt wanneer één vaste draadmaat of een specifieke combinatie van materiaal en gattype nodig is.

Een machinetappenset is praktischer wanneer regelmatig verschillende draadmaten worden gebruikt. De zevendelige set bevat machinetappen in M3, M4, M5, M6, M8, M10 en M12. Deze set bevat geen metaalboren voor het voorboren.

De veertiendelige set bevat zeven machinetappen en zeven bijpassende metaalboren. Daardoor is voor iedere draadmaat direct de juiste voorboordiameter beschikbaar.

Beide sets zijn bedoeld voor doorlopende gaten. Voor blinde gaten wordt een losse machinetap met spiraalvormige spaangroeven gekozen.

Machinetap gebruiken

Een machinetap moet recht in het voorgeboorde gat worden geplaatst. Een scheef ingezette tap kan het schroefdraad beschadigen en verhoogt de kans op breuk.

1. Boor het kerngat met de juiste diameter
2. Zet het werkstuk stevig vast
3. Plaats de machinetap recht boven het gat
4. Werk met een laag en gelijkmatig toerental
5. Breng voldoende boor en snijolie aan
6. Stop bij een blind gat voordat de tap de bodem raakt
7. Draai de machine terug om de tap uit het schroefdraad te verwijderen

Boor en snijolie vermindert wrijving en warmteontwikkeling. Hierdoor blijven de snijkanten langer bruikbaar. Vooral bij RVS, grotere draadmaten en meerdere gaten achter elkaar is voldoende smering belangrijk.

Machinetappen kopen

Bij het kopen van machinetappen wordt eerst bepaald of het om een blind of doorlopend gat gaat. Daarna wordt gekeken of HSS voldoende is of dat het materiaal om HSS cobalt M35 vraagt.

Vervolgens zijn de gewenste draadmaat, de juiste voorboordiameter en de schachtuitvoering volgens DIN 371 of DIN 376 bepalend. Voor één specifieke draadmaat is een losse machinetap meestal de beste keuze. Bij regelmatig gebruik van verschillende maten kan een machinetappenset praktischer zijn.