Welke boor voor RVS?

Welke boor voor RVS?

RVS boren vraagt om de juiste boor én de juiste werkwijze. Roestvast staal is harder en taaier dan veel andere metalen. Daardoor ontstaat er tijdens het boren snel warmte. Gebruikt u een verkeerde boor, te hoog toerental of te weinig koeling? Dan wordt de boor snel bot, kan het RVS verharden en komt u nauwelijks nog door het materiaal heen.

Voor RVS gebruikt u bij voorkeur een cobaltboor, ook wel HSS cobalt boor of HSS-Co boor genoemd. Maar alleen een goede boor is niet genoeg. Ook het toerental, de druk, de koeling en het voorboren bepalen of u netjes en veilig door RVS boort.

Twijfelt u nog tussen meerdere soorten metaalboren? Lees dan eerst: Welke metaalboor heeft u nodig?

RVS boren in het kort

Onderdeel	Advies
Beste boor voor RVS	Cobaltboor
Geschikt voor	RVS, inox, gietijzer en hardere staalsoorten
Toerental	Laag toerental, lager bij grotere diameters
Koeling	Gebruik boor en snijolie
Druk	Constante, stevige aanzet zonder wrikken
Startpunt	Markeren en starten met een centreerboor
Grote gaten	Eerst voorboren of werken met een geschikte gatenzaag/kernboor
Belangrijkste fout	Te snel boren zonder koeling

Waarom is RVS lastiger om te boren?

RVS staat voor roestvast staal. Het materiaal is sterk, taai en goed bestand tegen corrosie. Die eigenschappen maken RVS geschikt voor veel toepassingen, maar zorgen er ook voor dat boren lastiger is dan bij bijvoorbeeld gewoon staal of aluminium.

Tijdens het boren ontstaat wrijving. Bij RVS wordt die warmte minder makkelijk afgevoerd. Als u te snel boort of te weinig druk zet, kan de boor gaan wrijven in plaats van snijden. Daardoor wordt het materiaal plaatselijk warm en kan het oppervlak verharden. Dit wordt ook wel werkharding genoemd. Daarna wordt het nog moeilijker om door het RVS heen te komen.

Daarom draait boren in RVS om drie dingen: een geschikte cobaltboor, laag toerental en goede koeling met boorolie of snijolie.

Welke boor gebruikt u voor RVS?

Voor RVS kiest u meestal een Cobalt boor. Dit is een HSS metaalboor waaraan cobalt is toegevoegd. Door die toevoeging is de boor harder, slijtvaster en beter bestand tegen warmte dan een standaard HSS boor.

Een cobaltboor is vooral geschikt voor:

• RVS
• Inox
• Gietijzer
• Hardere staalsoorten
• Moeilijker te verspanen metalen
• Boorwerk waarbij veel warmte ontstaat

Voor boren die geschikt zijn voor RVS, inox, gietijzer en hardere staalsoorten bekijkt u de categorie Cobalt boren.

Kan ik ook met een HSS boor in RVS boren?

Met een standaard HSS boor kan het soms lukken om in dun of minder hard RVS te boren, maar het is meestal niet de beste keuze. RVS belast de snijkanten zwaar en veroorzaakt snel warmte. Daardoor wordt een gewone HSS boor sneller bot of kan de boor verbranden.

Voor algemeen boorwerk in staal, aluminium, koper of messing zijn HSS boren juist prima geschikt. Gaat u niet in RVS maar in standaard metaal boren? Bekijk dan de categorie HSS boren. Ben je benieuwd naar de verschillen tussen en HSS boor en een cobalt boor? Lees dan ons artikel: HSS of cobalt metaalboor: wat is het verschil?

Boort u specifiek in aluminium? Dan gelden weer andere aandachtspunten. Aluminium is zachter dan RVS, maar kan sneller aan de boor kleven als snelheid, smering en spaanafvoer niet goed zijn. Lees daarvoor verder in Boren in aluminium.

Wat is het verschil tussen een RVS boor en een cobaltboor?

In de praktijk bedoelen veel mensen met een “RVS boor” een cobaltboor die geschikt is voor RVS. De officiële benaming is vaak HSS cobalt, HSS-Co of cobalt metaalboor.

Let op: cobalt is bij een goede cobaltboor geen los laagje aan de buitenkant. Het zit in de legering van de boor. Daardoor blijft de boor ook na slijtage van de buitenkant beter bestand tegen warmte dan een gewone HSS boor met alleen een coating.

Veel cobaltboren voor RVS hebben bovendien een scherpe aanslijping en vaak een splitpoint. Dat helpt de boor beter te centreren en zorgt ervoor dat de boor sneller begint te snijden.

Welk toerental bij boren in RVS?

Bij RVS boort u met een lager toerental dan bij zachtere metalen. Te snel boren zorgt voor warmte, slijtage en werkharding. Hoe groter de diameter van de boor, hoe lager het toerental moet zijn.

De tabel hieronder is bedoeld als praktische startwaarde voor boren in RVS met een cobaltboor en voldoende snijolie. De waarden zijn richtlijnen. Het juiste toerental hangt af van de RVS-soort, de machine, de koeling, de boordiepte en de stabiliteit van het werkstuk.

Diameter	Starttoerental	Diameter	Starttoerental
1,0 mm	2.550 rpm	6,0 mm	420 rpm
1,1 mm	2.310 rpm	6,1 mm	420 rpm
1,2 mm	2.120 rpm	6,2 mm	410 rpm
1,3 mm	1.960 rpm	6,3 mm	400 rpm
1,4 mm	1.820 rpm	6,4 mm	400 rpm
1,5 mm	1.700 rpm	6,5 mm	390 rpm
1,6 mm	1.590 rpm	6,6 mm	390 rpm
1,7 mm	1.500 rpm	6,7 mm	380 rpm
1,8 mm	1.410 rpm	6,8 mm	370 rpm
1,9 mm	1.340 rpm	6,9 mm	370 rpm
2,0 mm	1.270 rpm	7,0 mm	360 rpm
2,1 mm	1.210 rpm	7,1 mm	360 rpm
2,2 mm	1.160 rpm	7,2 mm	350 rpm
2,3 mm	1.110 rpm	7,3 mm	350 rpm
2,4 mm	1.060 rpm	7,4 mm	340 rpm
2,5 mm	1.020 rpm	7,5 mm	340 rpm
2,6 mm	980 rpm	7,6 mm	340 rpm
2,7 mm	940 rpm	7,7 mm	330 rpm
2,8 mm	910 rpm	7,8 mm	330 rpm
2,9 mm	880 rpm	7,9 mm	320 rpm
3,0 mm	850 rpm	8,0 mm	320 rpm
3,1 mm	820 rpm	8,1 mm	310 rpm
3,2 mm	800 rpm	8,2 mm	310 rpm
3,3 mm	770 rpm	8,3 mm	310 rpm
3,4 mm	750 rpm	8,4 mm	300 rpm
3,5 mm	730 rpm	8,5 mm	300 rpm
3,6 mm	710 rpm	8,6 mm	300 rpm
3,7 mm	690 rpm	8,7 mm	290 rpm
3,8 mm	670 rpm	8,8 mm	290 rpm
3,9 mm	650 rpm	8,9 mm	290 rpm
4,0 mm	640 rpm	9,0 mm	280 rpm
4,1 mm	620 rpm	9,1 mm	280 rpm
4,2 mm	610 rpm	9,2 mm	280 rpm
4,3 mm	590 rpm	9,3 mm	270 rpm
4,4 mm	580 rpm	9,4 mm	270 rpm
4,5 mm	570 rpm	9,5 mm	270 rpm
4,6 mm	550 rpm	9,6 mm	270 rpm
4,7 mm	540 rpm	9,7 mm	260 rpm
4,8 mm	530 rpm	9,8 mm	260 rpm
4,9 mm	520 rpm	9,9 mm	260 rpm
5,0 mm	510 rpm	10,0 mm	250 rpm
5,1 mm	500 rpm	10,2 mm	250 rpm
5,2 mm	490 rpm	10,5 mm	240 rpm
5,3 mm	480 rpm	11,0 mm	230 rpm
5,4 mm	470 rpm	11,5 mm	220 rpm
5,5 mm	460 rpm	12,0 mm	210 rpm
5,6 mm	450 rpm	12,5 mm	200 rpm
5,7 mm	450 rpm	13,0 mm	200 rpm
5,8 mm	440 rpm	13,5 mm	190 rpm
5,9 mm	430 rpm	14,0 mm	180 rpm

 

Komt er een mooie spaan los en blijft de boor rustig snijden? Dan zit u goed. Wordt de boor heet, ziet u verkleuring of komt er rook vrij? Stop dan, laat de boor afkoelen en voeg opnieuw snijolie toe.

Een simpele vuistregel: hoe groter de boor, hoe lager het toerental.

Gebruik altijd boorolie of snijolie bij RVS

Bij RVS is koeling geen bijzaak. Snijolie vermindert wrijving, voert warmte beter af en helpt de boor langer scherp te blijven. Zeker bij cobaltboren, grotere diameters of meerdere gaten achter elkaar is het gebruik van boor en snijolie aan te raden.

Breng de olie aan op de boorpunt en op de plek waar u gaat boren. Bij diepere gaten of langer boren voegt u tussendoor opnieuw olie toe. Merkt u dat de olie verdampt, rookt of dat de boor warm wordt? Stop dan even, laat de boor afkoelen en voeg opnieuw snijolie toe.

Met goede koeling:

• Beperkt u warmteontwikkeling
• Vermindert u slijtage aan de boor
• Voorkomt u dat de boor gaat verbranden
• Krijgt u een netter boorgat
• Blijft de boor beter snijden

Hoeveel druk gebruikt u bij boren in RVS?

Bij RVS moet de boor echt snijden. Te weinig druk zorgt ervoor dat de boor over het oppervlak wrijft. Daardoor ontstaat warmte en kan het RVS verharden. Te veel druk is ook niet goed, want dan kunt u de boor overbelasten of zelfs breken.

Gebruik daarom een constante, stevige aanzet. Druk genoeg om spanen te maken, maar ga niet wrikken of forceren. Vooral cobaltboren zijn hard en slijtvast, maar daardoor minder flexibel dan standaard HSS boren. Scheef belasten of zijwaarts wrikken vergroot de kans op breuk.

Let tijdens het boren op de spanen. Ziet u kleine, duidelijke metaalkrullen? Dan snijdt de boor. Ziet u vooral stof, verkleuring of hoort u piepend geluid? Dan is het toerental waarschijnlijk te hoog, de boor bot of gebruikt u te weinig olie.

Stappenplan: zo boort u in RVS

1. Kies een scherpe cobaltboor

Gebruik een scherpe HSS cobalt boor die geschikt is voor RVS. Een botte boor veroorzaakt extra warmte en maakt het boren veel lastiger.

Voor boren die geschikt zijn voor RVS en inox bekijkt u Cobalt boren.

2. Zet het werkstuk goed vast

Klem het RVS stevig vast met een bankschroef, lijmklem of andere opspanning. Een los werkstuk kan gaan trillen, verschuiven of meedraaien.

3. Markeer het boorgat en gebruik een centreerboor

Teken de plek af waar het gat moet komen. Gebruik daarna een centreerboor om de boor netjes te laten starten. Dat is vooral handig bij glad RVS, omdat de boor dan minder snel wegloopt.

Bij kleine diameters is een rustige start belangrijk. Bij grotere diameters kunt u eerst voorboren met een kleinere cobaltboor.

4. Gebruik snijolie

Breng snijolie of boorolie aan op de boorpunt en het boorgat. Bij RVS is dit belangrijk om warmte en slijtage te beperken.

5. Boor met laag toerental

Zet de boormachine op een laag toerental. Gebruik geen klopstand. De klopstand is bedoeld voor steen en beton, niet voor RVS of ander metaal.

6. Houd constante druk

Laat de boor rustig snijden. Druk niet te voorzichtig, maar forceer ook niet. Houd de boor recht en voorkom wrikken.

7. Koel tussendoor

Bij langere boringen of grotere diameters stopt u tussendoor om opnieuw olie toe te voegen. Laat de boor niet oververhit raken.

8. Werk het gat netjes af

Na het boren kunnen bramen ontstaan. Verwijder scherpe randen en controleer of het gat schoon en maatvast is.

Grote of diepe gaten boren in RVS

Een groot gat in RVS boort u meestal niet in één keer met een gewone spiraalboor. Hoe groter de diameter, hoe meer materiaal de boor moet wegnemen en hoe sneller warmte ontstaat. Begin daarom vaak met een kleinere boor en werk daarna op naar de gewenste maat.

Voor grotere diameters kan een gatenzaag of kernboor beter geschikt zijn dan een standaard metaalboor. Bij diepe gaten kan een lange of extra lange metaalboor nodig zijn. Ook dan blijft koeling belangrijk, omdat spanen goed afgevoerd moeten worden en de boor niet mag vastlopen.

Bij RVS geldt extra: werk rustig, gebruik voldoende snijolie en trek de boor af en toe iets terug zodat spanen kunnen lossen.

Wilt u weten welke aanpak past bij de gewenste diameter, materiaaldikte en machine? Lees dan verder in Hoe boort u diepe of grote gaten in metaal.

Veelgemaakte fouten bij RVS boren

Te hoog toerental gebruiken

Dit is de meest gemaakte fout. Door te snel te boren ontstaat veel warmte. De boor slijt sneller en het RVS kan verharden.

Geen boorolie of snijolie gebruiken

Droog boren in RVS is vragen om problemen. Zonder koeling loopt de temperatuur snel op en wordt de levensduur van de boor korter.

Met een standaard HSS boor blijven proberen

Een gewone HSS boor is niet de beste keuze voor RVS. Als de boor niet pakt of snel bot wordt, stap dan over op een cobaltboor.

Te voorzichtig drukken

Te weinig druk zorgt ervoor dat de boor gaat wrijven in plaats van snijden. Daardoor ontstaat juist extra warmte. Gebruik constante druk en laat de boor spanen maken.

Wrikken met de boor

Cobaltboren zijn hard, maar minder flexibel. Wrikken of scheef belasten kan ervoor zorgen dat de boor breekt.

Niet voorboren bij grotere diameters

Bij grotere gaten is voorboren vaak verstandig. U vermindert de belasting op de eindboor en houdt meer controle over het boorgat.

Welke boormachine gebruikt u voor RVS?

U kunt RVS boren met een handboormachine, accuboormachine of kolomboormachine. Voor nauwkeurig en herhaald boorwerk is een kolomboormachine het beste. Daarmee houdt u de boor rechter, stabieler en beter onder controle.

Gebruikt u een handboormachine of accuboormachine? Let dan extra goed op:

• Laag toerental
• Voldoende koppel
• Rechte boorhouding
• Stevig vastgezet werkstuk
• Geen klopstand
• Voldoende snijolie

Bij grotere diameters of dik RVS is een stabiele machine belangrijk. Een te lichte machine kan gaan happen, vertragen of de boor scheef belasten.

Veelgestelde vragen over boren in RVS

Welke boor heb ik nodig voor RVS?

Voor RVS gebruikt u bij voorkeur een cobaltboor, ook wel HSS cobalt boor of HSS-Co boor genoemd. Deze boor is beter bestand tegen warmte en slijtage dan een standaard HSS boor.

Kan ik met een gewone metaalboor in RVS boren?

Dat kan soms bij dun materiaal, maar het is meestal niet aan te raden. RVS is hard en taai, waardoor een gewone HSS boor sneller bot wordt. Voor RVS is een cobaltboor de beste keuze.

Moet ik snijolie gebruiken bij RVS?

Ja, bij RVS is snijolie of boorolie sterk aan te raden. Het vermindert wrijving, houdt de boor koeler en verlengt de levensduur van de boor.

Welk toerental gebruik ik bij RVS?

Gebruik een laag toerental. Hoe groter de boordiameter, hoe lager het toerental. Start rustig en verhoog niet te snel. Te hoog toerental veroorzaakt warmte en slijtage.

Waarom wordt mijn RVS boor snel bot?

Dat komt vaak door te hoog toerental, te weinig koeling, een botte boor of te weinig aanzet. De boor gaat dan wrijven in plaats van snijden.

Moet ik voorboren in RVS?

Bij grotere gaten is voorboren vaak verstandig. Begin met een kleinere diameter en boor daarna op naar de gewenste maat. Zo vermindert u de belasting op de grotere boor.

Is inox hetzelfde als RVS?

Ja, inox en RVS worden in de praktijk vaak voor hetzelfde materiaal gebruikt. RVS staat voor roestvast staal. Inox is een veelgebruikte benaming voor hetzelfde type materiaal.

Tot welke diameter zijn er cobaltboren voor RVS?

De cobaltboren in dit artikel lopen tot 14,0 mm. Voor grotere gaten in RVS kunt u vaak beter kijken naar een geschikte gatenzaag of kernboor. Lees daarvoor verder in Hoe boort u diepe of grote gaten in metaal.

RVS boren? Kies cobalt, laag toerental en snijolie

Voor RVS kiest u het beste een cobaltboor. Daarmee boort u beter in harde en taaie metaalsoorten zoals RVS, inox en gietijzer. Minstens zo belangrijk is de werkwijze: boor met laag toerental, gebruik constante druk en koel altijd met boorolie of snijolie.

Bekijk voor geschikte boren de categorie Cobalt boren. Boort u in standaard staal, aluminium of zachtere metalen? Dan kunnen HSS boren juist een goede keuze zijn. Gaat u met grotere diameters of diepe gaten werken? Lees dan ook Hoe boort u diepe of grote gaten in metaal. Voor een nette start in glad of hard materiaal gebruikt u een centreerboor en bij RVS is boor en snijolie sterk aan te raden.